ماهی تون باله زرد، گیدر (Yellowfin)
ماهی تون باله زرد، گیدر (Yellowfin)؛ ویژگیها، زیستگاه و ارزش غذایی
ماهی تن زرد باله به عنوان یک ماهی بسیار مهاجر در دریاهای گرم در سراسر جهان به جز دریای مدیترانه یافت میشود و میتواند در سراسر حوضه اقیانوس سفر کند. هیچ ماهی دیگری به اندازه ماهی تون نمیتواند شنا کند. بالههای آن به کاهش تلاطم و کشیدن آن در هنگام شنا در آب به آن کمک میکنند. گیدر، سریع رشد میکند، با طول عمری که تا حدودی کوتاه است و پراکندگی آن در اقیانوسها بسیار بیشتر از گونههای دیگر است.
مشخصات ظاهری و ریختشناسی ماهی تون باله زرد
ماهی زرد باله یا (Yellowfin) دارای بدنی براق و فرمی اژدری برای حرکت سریع است. رنگ آن آبی تیره در پشت، از زرد به نقرهای تا شکم تغییر میکند و بالههای پشتی و مخرجی آن به رنگ زرد روشن هستند که به همین دلیل نام زرد باله را بر این ماهی نهادهاند.
تمایز آن از سایر گونههای تون دشوار است، به جز بالههای داسیشکل دراز پشتی که در بالغین بزرگ یافت میشود و آن را از دیگر گونهها متفاوت میکند. یلوفین میتواند به طول ۱.۸ متر و بیش از ۱۸۰ کیلوگرم رشد کند. گیدر بالغ را میتوان با باله پشتی بلند و زرد روشن و نوار زرد در پایین از سایر ماهیهای تون متمایز کرد.
ویژگیهای گوشت، بافت و کاربرد در صنایع غذایی
ماهی تون زرد باله دارای طعم ملایم و گوشتی است. گوشت آن وقتی خام است قرمز روشن است و وقتی پخته میشود قهوهای مایل به خاکستری میشود، سفت و مرطوب است و پوستههای درشت دارد.
ماهی تون زردپر را میتوان تازه، منجمد یا کنسرو شده یافت. یلوفین اغلب به صورت خام به عنوان ساشیمی و سوشی سرو میشود و یکی از ارکان اصلی فرآوری صنعتی در صنایع غذایی دریایی به شمار میآید.
زیستگاه، الگوی پراکنش جغرافیایی و روشهای صید
این ماهی را میتوان در تمام طول سال در هاوایی یافت؛ هرچند در ماههای می تا سپتامبر حضور آن به اوج میرسد. در سواحل قناری نیز در ماههای تابستانی جولای و آگوست یافت میشوند، همچنین در تمام طول سال در خلیج مکزیک و سواحل لوییزیانا دیده میشوند. ماهی تن زردپر در اقیانوسهای گرمسیری و نیمهگرمسیری در سراسر جهان، از جمله آبهای اطراف جزایر اقیانوس آرام ایالات متحده و یا جنوب کالیفرنیا دیده میشود.
زرد باله بسیار مهاجر است و مسافتهای طولانی را در سراسر اقیانوس گرم طی میکند. آنها با افزایش دمای آب با فصول سال، سالانه به عرضهای جغرافیایی بالاتر سفر میکنند.
عمق زیست و زنجیره غذایی
- توزیع عمقی: لارو و ماهی تن زرد باله جوان در آبهای سطحی میمانند، در حالی که ماهیهای باله زرد مسنتر اغلب در آبهای عمیقتر یافت میشوند. یلوفین بیشتر در لایه سطحی صد متری یافت میشود، اما میتواند بیش از ۱۰۰۰ متر غواصی کند.
- تغذیه: زرد باله بالغ در نواحی دارای فیتوپلانکتون و زئوپلانکتون فراوان و یا طعمههای کوچکتر جمع میشود. این ماهی معروف به سفرهای مهاجرتی به عرضهای جغرافیایی بالاتر است، زمانی که دارای جریان آبهای گرم باشند. در اقیانوسها از ماهیهای کوچک، ماهی مرکب و بیمهرگانی مانند خرچنگهای دریایی تغذیه میکند.
- فنون صید: زرد باله معمولاً از وزن خود استفاده میکند و در عمق میماند. صیادان ابتدا طعمهها را در سطح ریخته و سپس در اعماق منتشر میکنند. آنها برای صید از طعمههای مصنوعی نیز استفاده میکنند؛ طعمههای ماهی مرکب نیز برای زرد بالهها بسیار جذاب هستند.
رفتارشناسی، تولیدمثل و سیستم شناگری مداوم ماهی تون باله زرد
این ماهیها بهشدت مهاجر هستند و هر ساله مهاجرتهای طولانی انجام میدهند. این مهاجرتها احتمالاً با رفتار تخمریزی آنها و نیازهای غذاییشان مطابقت دارد:
- تکثیر پخشی: این گونه از طریق تخمریزی پخشی تکثیر میشود، جایی که چندین ماده و چند نر میلیونها تخمک و اسپرم را همزمان در گردابی از ماهی در آب آزاد میکنند. این روش احتمال بارور شدن تخمها را افزایش میدهد و احتمال خورده شدن آنها توسط شکارچیان را کاهش میدهد.
- اندوترمی و تنظیم حرارتی: اگرچه تقریباً همه ماهیها خونسرد هستند، ماهیهای زردپر دارای ساختار عروق خونی خاصی هستند که به آنها اجازه میدهد دمای بدنشان بالاتر از آب اطراف باشد. این سازگاری مزیت بزرگی را در هنگام شکار در آب سرد به آنها میدهد و به آنها اجازه میدهد سریعتر و هوشمندانهتر حرکت کنند.
- اکسیژنگیری اجباری: ماهی تن زردپر یکی از سریعترین شناگران اقیانوس است. مانند برخی از گونههای کوسه، ماهیهای باله زرد باید دائماً شنا کنند. ماهیها برای به دست آوردن اکسیژن از آب، آب را از روی آبشش خود عبور میدهند. ماهیهای تون در هنگام توقف توانایی انجام این کار را ندارند، بنابراین باید به طور مداوم با دهان باز به جلو شنا کنند تا خون خود را با اکسیژن حفظ نمایند.
جایگاه گیدر در سبد محصولات استاندارد شیلتون
پانزده گونه مختلف ماهی تن در سرتاسر جهان وجود دارد و ما ماهی تن زردپر را به دلیل کیفیت، طعم و پایداری برتر آن با دقت انتخاب کردهایم. باله زرد که به نام گیدر یا آهی تون نیز شناخته میشود، ماهی محبوبی است و در خطوط تولید کنسرو ماهی تون شیلتون استفاده فراوان دارد.
آنها با بدنی براق و دید دوچشمی، سریع سفر میکنند، ماهرانه شکار میکنند و فقط طعمه پستانداران دریایی و کوسهها میشوند. حفظ بالاترین معیارهای کیفی در انتخاب مواد اولیه صیدشده از ویژگیهای محوری زنجیره تأمین در مجموعه شیلتون است.
چالشهای پایداری و مدیریت صید بینالمللی
ماهی تن زردپر اغلب در گروههایی با همراهان هماندازه سفر میکند. آنها گاهی اوقات با دیگر گونههای تون و دستههای مختلط ماهیهای زرد باله کوچک و بهویژه ماهیهای اسکیپجک همگروه میشوند. ردیابهای صوتی نشان میدهد که برخی از کشتیهای در حال حرکت را نیز دنبال میکنند.
این گونه به همکاری بینالمللی برای نظارت بر سطح ذخیره پایدار نیاز دارد. آنها در وسط اقیانوس و به سمت سطح یافت میشوند و در آب و هوای گرمسیری اقیانوس اطلس، اقیانوس آرام و هند حضور دارند. مدیریت گونههای بسیار مهاجر، مانند ماهی تون زرد باله اقیانوس آرام، پیچیده است؛ زیرا این گونهها هزاران مایل در سراسر مرزهای بینالمللی مهاجرت میکنند و توسط بسیاری از کشورها صید میشوند. پس حفاظت و مدیریت مؤثر این منبع مستلزم همکاری بینالمللی و همچنین مدیریت قوی داخلی است.
